HISTORIE VAN DE BLUES

WILLIAM CHRISTOPHER HANDY

De term "Blues" doet officieel pas rond 1912 zijn entree op bladmuziek van William Christopher Handy (1873-1958) uit Memphis zo wordt verteld. Hij heet dan ook niet voor niets "The (God)Father of the Blues". Terecht? Charles Joseph "Buddy" Bolden (6 September 1877 - 4 November 1931) was een African- American cornetspeler en een sleutelfiguur in de ontwikkeling van de New Orleanse stijl van rag-time music. "Buddy Boldens Blues" was zijn beroemdste nummer, hier in een uitvoering van Jelly Roll Morton. Het jaartal van het nummer is niet terug te vinden. Waarschijnlijk dateert het uit 1895 maar in ieder geval komt het uit de periode van voor 1907. Het is dus aannemelijk dat "Blues" eerder bestond en vooral in veel zuidelijke steden te horen was. Op Handy's officiële "claim" op de term Blues, was de reactie van deze Morton: "In 1908 Handy didn't know anything about the Blues and he doesn't know anything about jazz and stomps to this day. I myself figured out the peculiar form of mathematics and harmonies that was strange to all the world but me". Het zal 'm geen vriendschap hebben opgeleverd. Foto links: The Bolden Band rond 1905. Boven: Jimmy Johnson (bas), Bolden (cornet), Willy Cornish (trombone), Willy Warner (klarinet. Beneden: Brock Mumford (gitaar), Frank Lewis (klarinet).

Overigens: "Buddy Boldens Blues" heette eerst "Funky Butt", en dat is een van de eerste keren dat het woord FUNK in een nummer voorkomt. Funk betekent van origine lichaamsgeur of de geur van geslachtsgemeenschap en werd in het algemeen als een onfatsoenlijk woord ervaren. In de Afro-Amerikaanse muziek gebruikte men de aanduiding "funky" om dat deel van de muziek aan te geven dat los, sexy, langzaam, riff-georiënteerd en/of dansbaar was. Funk kan dus gezien worden als een subgenre binnen Rhythm & Blues en de term wordt sinds medio jaren zestig als genreaanduiding gebruikt. "The Funky Butt" was geen dans, maar een beweging: een vrouw die haar rok optrok en suggestieve bewegingen maakte met haar heupen. Ene Coot Grant beschreef het duidelijk: "While she raised her skirt she would grind her rear end like an Alligator crawling up a bank". Ik kan me daar een beeld bij vormen. Maar goed, de credits dus voor W.C. Handy. In 1903 werkte Handy in Tutwiler bij Clarksdale als dirigent van de Knights of Pythias Band toen hij voor het eerst 'de Blues' hoorde. Hij was het die in 1909 zijn eerste Bluessong schreef: "Mr.Crump", dat rond 1912 de nieuwe titel "Memphis Blues" (1*) kreeg. Het nummer, geen Blues maar een instrumentale mengelmoes, zou gebaseerd zijn op een campagnelied in de verkiezingen van Edward Crump, burgemeesterskandidaat in Memphis. Andere Memphis-muzikanten zeggen dat het geschreven zou zijn door Handy's klarinetspeler Paul Wyer. Volgens hen matcht de tekst van "Mr. Crump", gepikt van de oude folksong "Mama don' 'low" (2*), niet met de melody van "Memphis Blues". Velen denken dat "Mr. Crump" waarschijnlijk hetzelfde nummer is als "Mr. Crump Don't Like It", (3*) later (1927) op plaat gezet door Frank Stokes van de "Beale Street Sheiks". Hoe dan ook: het bleek uiteindelijk de basis voor de specifieke Bluesstijl die in Memphis is ontstaan. Ook van Handy's hand is "Beale Street Blues" (4*). Dit nummer heeft ervoor gezorgd dat Beale Avenue in 1916 werd omgedoopt in Beale Street. Het maakte de plek in één klap onsterfelijk.

In 1920 zette Mamie Smith "Crazy Blues" (5*) op plaat. Van de single werden een miljoen exemplaren verkocht, waarmee het nummer de eerste hit werd van de Bluesmuziek.

Luister hier naar: Artiest Jaar
(1*) MEMPHIS BLUES W.C. Handy 1912
(2*) MAMA DON' 'LOW Bukka White (1928), gebaseerd op "Mr. Crump Don't Allow No Easy Riders" uit 1907 1928
(3*) MR. CRUMP DON'T LIKE IT Beale Street Sheiks 1927
(4*) BEALE STREET BLUES W.C. Handy, in een uitvoering van Marion Harris 1921
(5*) CRAZY BLUES Mamie Smith 1920

Blues was niet langer van het platteland: "The Blues got urbanized in Memphis". Maar daarmee deed ook de commercie zijn intrede. Dat de omstandigheden voor de zwarten verbeterden, is vanaf dan ook merkbaar in de ontwikkeling van de Blues. Sneller en opgewekter: Blues wordt een product van entertainment. Ook blanke Amerikanen gingen zich bezighouden met de Blues. Al was de slavernij dan officieel afgeschaft, in de praktijk zou de behandeling van de zwarten nog lang hetzelfde, dus slecht, blijven, vooral in het conservatieve zuiden van de VS.