SLAVERNIJ

Slavernij is in onze tijd gelukkig bijna uitgebannen. Vroeger was het echter gewoon om mensen te kopen en te verkopen. Slaven werden niet betaald en kregen slecht te eten. Ze moesten voor hun eigenaar allerlei klusjes opknappen maar ook zwaar werk verrichten op de plantages. Een boer gebruikte slaven als machines, die moesten zaaien en oogsten. Al in oude beschavingen kwamen slaven voor. In Egypte werkten ze bijvoorbeeld met duizenden aan de bouw van de piramides. Ook de Grieken en de Romeinen maakten gebruik van de onvrijwillige diensten van slaven. In de middeleeuwen kende Nederland geen slavernij, maar bestond het lijfeigenschap dat feitelijk hetzelfde betekende. Het verschil met slavernij was voornamelijk dat lijfeigenen een gezin konden stichten (wat met slaven lang niet altijd het geval was), dat ze een stukje land mochten bebouwen om hun gezin te voeden, en niet zonder hun gezin en hun land konden worden verkocht.

De eerste Afrikaanse slaven in wat de huidige Verenigde Staten van Amerika zouden worden, arriveerden op 9 augustus 1526 in Winyah Bay (zie afb.), toen de Spanjaard Lucas Vázquez de Aylloón 600 kolonisten meebracht om een ​​kolonie te stichten.

kaart: de aankomstplaats van de eerste slaven in de VS: Winyah Bay afb.: Lucas Vázquez de Aylloón (ca. 1480 - 18 oktober 1526)

De behoefte aan slaven in de koloniën ontstond door de groeiende welvaart in Europa waardoor de consumptie van luxegoederen begon te stijgen en extra arbeidskrachten nodig waren. Eerst werden krijgsgevangenen gebruikt, maar al gauw ontstonden er tekorten aan arbeidskrachten en vanaf midden 16e eeuw haalden de Spanjaarden en Portugezen slaven uit Afrika voor het werk, eerst in de goud- en zilvermijnen in Zuid-Amerika, daarna op de rietsuikerplantages in Brazilië. Andere Europese landen deden al snel hetzelfde. Gedurende de vijftiende en zestiende eeuw betrof het enkele duizenden slaven per jaar. Onder meer belangrijke verbeteringen in de scheepsbouw en zeevaartkunde maakten het mogelijk om uiteindelijk aan de snel stijgende vraag te voldoen. Omstreeks het midden van de zeventiende eeuw toen de suikerteelt in het Caribisch gebied, en koffie-, tabaks-, cacao- en later ook de katoenplantages in het zuiden van Noord-Amerika goed tot ontwikkeling kwamen, nam de slavenhandel enorm toe.

afb.: Een suikerplantage in het Caribisch gebied

In Amerika deed de trans-Atlantische slavenhandel (van Afrika naar Europa en Amerika) aanzwellen tot grote proporties. De Franse West-Indische Compagnie leidde de kolonie van Louisiana. De oorspronkelijke bewoners in dat gebied (lees: de Indianen) het land te laten helpen opbouwen bleek geen optie: die waren eenvoudigweg niet te onderwerpen. Daarom trok de WIC naar Europees voorbeeld naar West-Afrika.

afb.: Overzicht van de slavenhandel van Afrika naar de VS en Europa

De slaven werden vooral gehaald in Senegambia (=naam voor het gebied van het huidige Senegal en Gambia in de vroeg-koloniale tijd, ook wel Bovenkust genoemd en de verzamelnaam voor de forten en factorijen die de West-Indische Compagnie in het huidige Senegal heeft gehad), Ghana en Mali. Het voornaamste doel van de handelsposten was het ronselen van slaven om die vervolgens te verschepen naar Amerika en ze daar te verkopen. In Afrika werden de slaven, waarvan het merendeel behoorde tot het Bambarenvolk, aangeboden door zwarte stamhoofden die ontdekt hadden dat het lucratief was de bij een stammenoorlog buitgemaakte gevangenen niet te doden, maar voor een goede prijs, goederen of wapens te koop aan te bieden.

foto: Slavenfort Ils de Goree in Senegal

Het betekende niet alleen een belangrijke aderlating voor de bevolking in Afrika, maar veranderde daar ook de samenleving dramatisch. Die werd sterk ontwricht en bevorderde de militarisering van de Afrikaanse samenlevingen. Ook de slavernij in Afrika zelf nam er sterk door toe. De gevolgen waren dus enorm terwijl de grootste opbrengsten verdwenen in de zakken van de handelaars en natuurlijk de plantagehouders waar de meeste slaven werkten. Slaven werden geketend in dorpen afgevoerd naar een schip. Na een erbarmelijke reis die 4 weken tot 6 maanden kon duren arriveerden ze in vooral New Orleans. Om in en rond de stad te werken of verder te worden getransporteerd naar staten als Mississippi, Alabama en Georgia om daar te werken op de plantages. In de loop van de eeuwen werden zo'n 25 miljoen mensen tot slaaf gemaakt. Miljoenen stierven tijdens de reis en voor ze verkocht konden worden of naderhand op de plantages.

Tegen 1700 werden er al 50.000 slaven per jaar getransporteerd. Samen roofden de Europeanen in 200 jaar meer dan 12 miljoen Afrikanen uit hun continent die in grote schepen naar Europa resp. Amerika werden gebracht.


Lees over "Nederland, het begin en einde van de slavernij en slavenhandel" in de popup:
(Zie ook pagina 4 over het einde van de slavernij).

Er wordt vaak gedacht dat het Amerikaanse zuiden uitsluitend werd bewoond door blanke plantage-eigenaren en hun slaven. Maar ongeveer 25 procent van de blanken in het zuiden bezaten slaven. Een andere misvatting is dat er alleen grote plantages waren waar honderden slaven werkten. In 1800 bezaten 15 procent van de eigenaren meer dan 20 slaven, en leefde de meerderheid van de slaven op plantages met twee of drie tot ongeveer vijftien slaven. Vroeger woonden meer dan de helft van alle Amerikaanse miljonairs in Mississippi. Tegenwoordig zijn hun landgoederen als museum te bewonderen, maar zijn ze ook vaak een bedevaartsoord, een symbool voor Amerikaanse patriotten. Ook in Europa was de welvaart groeiende en droeg de verdere ontwikkeling van het trans-Atlantische systeem sterk bij aan de Europese expansie en daarmee aan de ontwikkeling van het kapitalisme. De handel in slaven speelde zich af tussen 1525 en 1867, waarbij het hoogtepunt lag in de achttiende eeuw en de eerste helft van de negentiende eeuw. Het is de grootste gedwongen migratie en tegelijk grootste menselijke tragedie uit de geschiedenis en daarmee door de Verenigde Naties verklaard tot misdaad tegen de menselijkheid.

Op Internet zijn twee pagina's te vinden die gedetailleerd de slavernij weergeven:

1.

2.

Op de pagina over de Amerikaanse Burgeroorlog (pag.4), die als inzet had afschaffing van de slavernij, meer over de bevrijding van de slaven.